Pizza bestellen Graz Lieferservice Graz
Objavljeno: 17.12.2015. u 16:40   |  Izvor: ABC.ba 

Velika Kladuša

Milion stabala kestena za Bosansku Krajinu

U Velikoj Kladuši 03.12.2015. godine u organizaciji Poljoprivrednog zavoda USK Bihać, NVO „Arka“, Bužim i ZZ „Agrokop“, Bos. Kostajnica, održana je naučna konferencija na temu: Zaštita postojećeg kestena kao poluendemske vrste i plantažni uzgoj kestena na području općina USK Bihać, opština Bos. Novi, Bos. Kostajnica, Bos. Dubica i Prijedor, te općina sa područja Banije u Republici Hrvatskoj.

Cilj ove konferencije bio je da se sa  naučnog aspekta detaljno analiziraju sve bitne odrednice koje determinirajuće utiču na zaštitu postojećeg pitomog kestena, genetička i morfološka varijabilnost pitomog kestena, biološko suzbijanje kestenove ose šišarike, efekti klimatskih promjena na kesten, pedološki aspekti rasprostranjenosti kestena, kesten kao paradigma voćarstva u BiH, zaštita i skladištenje kestena, kesten kao hrana, lijek i resurs: pregled istraživanja o kestenu na području USK, uticaj kestena na proizvodnju meda, uticaj ostvarenih prihoda od kestena na standard stanovništva i način i modaliteti finansiranja pripreme Projekta zaštite i uzgoja kestena da bi on mogao biti kandidiran za dobivanje sredstava iz Predpristupnih fondova EU.

Priprema za ovu naučnu konferenciju trajala je tri mjeseca, a istraživanja mnogo duže. Na njoj su učestvovali eminentni naučnici i stručnjaci iz ove oblasti, što potvrđuju učesnici i teme koje su detaljno prezentirali pred oko 150 prisutnih ljudi sa poljoprivrednih, prehrambenih, šumarskihnfakulteta, srednjih poljoprivrednih škola, poslovnih ljudi, sfere politike, zapošljavanja, medijskih kuća i dr.

Nakon referisanja Harisa Ičanovića (Iz Arke) o današnjoj praksi gospodarenja kestenom, uslijedila su naučna elaboriranja problematike vezane za kesten i to:

  1. prof. dr. Azra Skender, Biotehnički fakultet Bihać, na temu: Genetička i morfološka varijabilnost pitomog kestena u BiH;
  2. doc. dr. Dinka Matošević, Hrvatski šumarski institut Jastrebarsko, na temu: Biološko suzbijanje kestenove ose šišarke;
  3. prof. dr. Miloš Nožinić, Poljoprivredni institut Banja Luka, na temu: Efekti klimatskih promjena u regionu;
  4. prof. dr. Nikola Micić, Poljoprivredni fakultet Univerziteta Banja Luka, prof. dr. Gordana Đurić, Institut za generičke resurse Univerziteta u Banja Luci i prof. dr. Mirsad Kurtović (timski rad), na temu: Kesten kao paradigma voćarstva u BiH;
  5. prof. dr. Murat Četin: Univerzitet Uludag, Bursa, Republika Turska, na temu: Zaštita i skladištenje kestena;
  6. prof. dr. Vildana Alibabić: Biotehnički fakultet Univerziteta u Bihaću, na temu: Kesten kao hrana, lijek i resurs: pregled istraživanja o kestenu sa područja Unsko-sanskog kantona Bihać,
  7. doc. dr. Šefik Smlatić, Biotehnički fakultet Bihać, na temu: Značaj kestena sa prehrambenog i zaštitnog aspekta;
  8. mr. sc. Boris Lijović, Hrvatski šumarski institut Zagreb, na temu: Zaštita pitomog kestena i novi projekti u Republici Hrvatskoj;
  9. prof. dr. Husein Muratović, Ekonomski fakultet Univerziteta Bihać, na temu: Kvantifikovanje  plantažnog uzgoja kestena i finansiranje pripreme projekta za podnošenje aplikacije za dobivanje sredstava iz Predpristupnih fondova EU za milion sadnica kestena i benefiti od projekta za fokusirano područje;
  10. Edham Hodžić, dipl. Ing. agr., Poljoprivredni zavod USK, na temu: Pedološki aspekti rasprostranjenosti kestena;
  11. Husnija Kudić, spec. ing.agr., JU „II Srednja škola, Velika Kladuša, na temu: Uticaj ostvarenih prihoda od kestena na standard stanovništva;
  12. Indira Topčagić (RTV Cazin), mr. sc. Ada Lipovača (Razvojna agencija USK, Bihać), Hazim Hodžić (Savez udruženja pčelara USK), na temu: Aktuelni projekti o kestenu i kestenovom medu.
Nakon završenih elaboriranja eminentnih stručnjaka za pojedine segmente, uslijedila je diskusija o svim bitnim aspektima pripreme projekta i njegove imlementacije na fokusiranom području USK, navedenih općina u entitetu RS i Baniji u Republici Hrvatskoj. Zaključeno je:
  • da se izda Zbornik autorizovanih radova,
  • da imlementatori Projekta budu Arka Bužim i Agrokop, Bos. Kostajnica,
  • da se traže početna sredstva za pripremu projekta za kandidiranje na sredstva iz Predpristupnih fondova EU,
  • da se nakon toga urade Investicioni program i glavni izvedbeni projekat po zahtijevanoj metodologiji i sadržini, koju nalaže predpristupni IPA fond.

S obzirom da je uslov svih uslova dobivanje početnih sredstava od Ministarstva poljoprivrede entiteta FBiH i entiteta RS, smatramo da bi oni trebali potpisati Protokol o međuentitetskoj saradnji na ovom projektu i uplatiti 50.000 KM, odnosno 25.000 KM. Cijenimo da bi ovaj iznos sredstava omogućio da se ovaj Projekat ozbiljno pripremi i kandiduje za dobivanje 85-90% fondovskih sredstava iz Evropske unije.

Kolika će biti ukupna predračunska vrijednost Projekta, kakve će biti komponente domaćeg učešća u  konstrukciji finansiranja, efekti u zaštiti  okoliša, zaštita zemljišta od korozije, zapošljavanje, te ukupan prihod i neto devizni efekti, pokazaće Investicioni program. S obzirom da je prosječni urod jednog stabla 30-35 kg, proizlazi da bi se godišnje proizvelo oko 30 miliona kg kestena. Kada bi se prodavao samo kao sirovi kesten po cijeni od 1,50 KM po 1 kg, prihod bi iznosio 45 miliona KM, a kao prerađeni, prodavao bi se po minimalnoj cijeni od oko 4 KM po 1 kg, što bi prihodovno iznosilo 120 miliona KM. Ovaj iznos predstavljao bi neto devizni efekat, budući da u troškovima proizvodnje nema uvoznih komponenti ili su one simboličnog iznosa.

Kesten kao  autohtoni proizvod krajiških šuma i proivzodi od kestena promoviran je  prošlog mjeseca u Solunu na Prvoj međunarodnoj konferenciji bibliotekara i informatčkih stručnjaka  kao dio turističke ponude zahvaljujući bihaćkim bibliotekarima i NVO Arka iz Bužima koja je predstavnike Univerzitetske biblioteke iz Bihaća  upoznala  sa ovim proizvodom.

KOMENTARI